Ha'DIbaHvam Doj bongu'laH'a'?
wa'Hu' 'uQ wISoppu'DI', HaSta jIH wIbejtaH puqbe'wI' jIH je. Ha'DIbaH mut Dajqu' bop much. much wIbejpa', mutvam Sov puqbe'wI', 'a jIHvaD chu'chu'. 'avrI'qa' tIng chan tIng Sep Dab mutvam. Ha'DIbaHvam vIDelchugh, chaq DIvI' Hol pongDaj boloy. cha' mu' ngaS DIvI' Hol pongDaj. pongDaj Hevpu', wutlh QemjIq Dabbogh Ha'DIbaH qu' rurmo' 'ej Su'ghar taS'e' lIngbogh ghewmey maSqu'mo'. taSvam SuqmeH, wej vatlhlogh 'aw'lu'pu'chugh SaHbe'. mutvam vel veD qIj, 'a DopDajDaq veD chIS HeH tu'lu' 'ej tlhoS chIS DubDaj. nenDI', motlh cha' 'uj 'ablaH porghDaj, 'ej chaq wa' 'uj 'ab tlhuQ je. HIvmeH 'ej QemjIq chenmoHmeH, pach HoS ghaj. yavDaq QemjIq chenmoH 'e' DapIH, bImuj. Sor Hap 'echlet Sub veghlaH. chon 'ej qor mutvam. wIjwI'vaD qay'. Du' Ha'DIbaH HIv 'ej HoH 'ej Sop. Su'ghar taS lIngbogh ghewmey mID pol je 'op wIjwI', 'ej mIDmeyvam Qaw' mutvam. qu'chu' mutvam. Hoch Ha'DIbaH HIvqanglaw'. SepvamDaq vIghro''a'mey tu'lu'. 'avrI'qa'Daq magh SepmeyDaq vIghro''a'vam tu'lu' 'ej nItebHa' Ha'DIbaH tInqu' chon. Qobqu', 'a vIghro''a'vam HIvvIpbe'qu' Ha'DIbaH vIDeltaHbogh. valqu' je. Dat 'ellaH 'ej botlaHbe' wIjwI'. vonlu'chugh, latlh Hub Qav ghaj. He'So'qu'bogh betgham ghaylaH. meqmeyvam law'mo' Doj Ha'DIbaHvam. 'a 'amerI'qa' 'ev chan 'evDaq naDev Dabbe'mo' jIQuch. toH, mutvam ngu'laH 'Iv? ~mIp'av
skunk 'oH'a' ? qunnoH jan puqloD On Thu, Nov 17, 2016 at 5:41 PM, Ed Bailey <bellerophon.modeler@gmail.com> wrote:
wa'Hu' 'uQ wISoppu'DI', HaSta jIH wIbejtaH puqbe'wI' jIH je. Ha'DIbaH mut Dajqu' bop much. much wIbejpa', mutvam Sov puqbe'wI', 'a jIHvaD chu'chu'.
'avrI'qa' tIng chan tIng Sep Dab mutvam. Ha'DIbaHvam vIDelchugh, chaq DIvI' Hol pongDaj boloy. cha' mu' ngaS DIvI' Hol pongDaj. pongDaj Hevpu', wutlh QemjIq Dabbogh Ha'DIbaH qu' rurmo' 'ej Su'ghar taS'e' lIngbogh ghewmey maSqu'mo'. taSvam SuqmeH, wej vatlhlogh 'aw'lu'pu'chugh SaHbe'.
mutvam vel veD qIj, 'a DopDajDaq veD chIS HeH tu'lu' 'ej tlhoS chIS DubDaj. nenDI', motlh cha' 'uj 'ablaH porghDaj, 'ej chaq wa' 'uj 'ab tlhuQ je. HIvmeH 'ej QemjIq chenmoHmeH, pach HoS ghaj. yavDaq QemjIq chenmoH 'e' DapIH, bImuj. Sor Hap 'echlet Sub veghlaH.
chon 'ej qor mutvam. wIjwI'vaD qay'. Du' Ha'DIbaH HIv 'ej HoH 'ej Sop. Su'ghar taS lIngbogh ghewmey mID pol je 'op wIjwI', 'ej mIDmeyvam Qaw' mutvam.
qu'chu' mutvam. Hoch Ha'DIbaH HIvqanglaw'. SepvamDaq vIghro''a'mey tu'lu'. 'avrI'qa'Daq magh SepmeyDaq vIghro''a'vam tu'lu' 'ej nItebHa' Ha'DIbaH tInqu' chon. Qobqu', 'a vIghro''a'vam HIvvIpbe'qu' Ha'DIbaH vIDeltaHbogh.
valqu' je. Dat 'ellaH 'ej botlaHbe' wIjwI'. vonlu'chugh, latlh Hub Qav ghaj. He'So'qu'bogh betgham ghaylaH.
meqmeyvam law'mo' Doj Ha'DIbaHvam. 'a 'amerI'qa' 'ev chan 'evDaq naDev Dabbe'mo' jIQuch.
toH, mutvam ngu'laH 'Iv?
~mIp'av
_______________________________________________ tlhIngan-Hol mailing list tlhIngan-Hol@lists.kli.org http://lists.kli.org/listinfo.cgi/tlhingan-hol-kli.org
hmm.. chaq mongoose 'oH. DaH jIlugh'a' ? qunnoH jan puqloD On Thu, Nov 17, 2016 at 5:59 PM, Ed Bailey <bellerophon.modeler@gmail.com> wrote:
ghel mayqel qunenoS, jatlh:
skunk 'oH'a' ?
ghobe'. 'a skunk muchvam je yugh buvmeH ghom.
_______________________________________________ tlhIngan-Hol mailing list tlhIngan-Hol@lists.kli.org http://lists.kli.org/listinfo.cgi/tlhingan-hol-kli.org
bong QIn wa'DIch wa' mu' vIlIj. jIjatlhniS: {yavDaq QemjIq chenmoH *neH* 'e' DapIH, bImuj. Sor Hap 'echlet Sub veghlaH.} wutlh je 'el. ~mIp'av
civet 'oHbej ! On Thu, Nov 17, 2016 at 7:00 PM, Ed Bailey <bellerophon.modeler@gmail.com> wrote:
bong QIn wa'DIch wa' mu' vIlIj. jIjatlhniS: {yavDaq QemjIq chenmoH neH 'e' DapIH, bImuj. Sor Hap 'echlet Sub veghlaH.}
wutlh je 'el.
~mIp'av
_______________________________________________ tlhIngan-Hol mailing list tlhIngan-Hol@lists.kli.org http://lists.kli.org/listinfo.cgi/tlhingan-hol-kli.org
jatlh mayqel qunenoS:
civet 'oHbej !
ghobe'. /civet/ 'oHbe'. /civet/ HoH 'e' vIghoj, muchvam vIbejtaHvIS. DuHbej Ha'DIbaH law'. bIloy 'e' DataHchugh, chaq bIDoy'choH. jIjatlhpu', <skunk muchvam je yugh buvmeH ghom>. <much> vIghItlhHa'pu'. <mut> vIHechpu', 'a lughchu'be' ngoD qaja'pu'bogh. /skunks/ buvqa'pu' tejpu' 'e' DaH vItu'choH. 'a mutvam yugh /skunk/ buv Deq. loylu'meH chaq QaH ngoDvam. ~mIp'av
genet 'oH ! On Thu, Nov 17, 2016 at 8:39 PM, Ed Bailey <bellerophon.modeler@gmail.com> wrote:
jatlh mayqel qunenoS:
civet 'oHbej !
ghobe'. /civet/ 'oHbe'. /civet/ HoH 'e' vIghoj, muchvam vIbejtaHvIS.
DuHbej Ha'DIbaH law'. bIloy 'e' DataHchugh, chaq bIDoy'choH.
jIjatlhpu', <skunk muchvam je yugh buvmeH ghom>. <much> vIghItlhHa'pu'. <mut> vIHechpu', 'a lughchu'be' ngoD qaja'pu'bogh. /skunks/ buvqa'pu' tejpu' 'e' DaH vItu'choH.
'a mutvam yugh /skunk/ buv Deq. loylu'meH chaq QaH ngoDvam.
~mIp'av
_______________________________________________ tlhIngan-Hol mailing list tlhIngan-Hol@lists.kli.org http://lists.kli.org/listinfo.cgi/tlhingan-hol-kli.org
On Thu, Nov 17, 2016 at 12:00 PM, Ed Bailey <bellerophon.modeler@gmail.com> wrote:
bong QIn wa'DIch wa' mu' vIlIj. jIjatlhniS: {yavDaq QemjIq chenmoH *neH* 'e' DapIH, bImuj. Sor Hap 'echlet Sub veghlaH.}
cha'logh «DapIH» DaghItlhta'. «-chugh» 'ut Hutlhlaw'. Leaving off {-chugh} seems to be a common error among advanced speakers of Klingon. I wonder if there's a linguistic theory that explains this phenomenon. -- ghunchu'wI'
Hmm… the inverse happened when these famous lines were translated From the original Klingon of SeQpIr (cf. TKW p.131): cheqotlhchugh maHaghbe''a'? cheDuQchugh mareghbe''a'? cheQIHchugh manoDbe''a'? Tickle us, do we not laugh? Prick us, do we not bleed? Wrong us, shall we not seek revenge? -- Voragh On Behalf Of Alan Anderson Sent: Thursday, November 17, 2016 1:13 PM On Thu, Nov 17, 2016 at 12:00 PM, Ed Bailey <bellerophon.modeler@gmail.com<mailto:bellerophon.modeler@gmail.com>> wrote: bong QIn wa'DIch wa' mu' vIlIj. jIjatlhniS: {yavDaq QemjIq chenmoH neH 'e' DapIH, bImuj. Sor Hap 'echlet Sub veghlaH.} cha'logh «DapIH» DaghItlhta'. «-chugh» 'ut Hutlhlaw'. Leaving off {-chugh} seems to be a common error among advanced speakers of Klingon. I wonder if there's a linguistic theory that explains this phenomenon. -- ghunchu'wI'
jatlh ghunchu'wI': SaHbe' H***** B*****. SaHbe' jay'! mutvam Dangu'laHbej! muchvam Dabej'pu'a' SoH je? muchvam cha' mu'tlhegh Dun Damughchu'. jatlh je:
Leaving off {-chugh} seems to be a common error among advanced speakers of Klingon. I wonder if there's a linguistic theory that explains this phenomenon.
Alright, I'm making better errors! That's hardly the first time I left the {-chugh} off, and I think the context is often 2nd person. Maybe it's an English idiom creeping in: "You do this, that happens" instead of "If you do this,..." Or is it not only peculiar to English? jatlh SeQpIr Voragh je: *cheDuQchugh mareghbe''a'*? vaj jatlhbe'law' SeQpIr <choDuQchugh, bInIjbe''a'?> chaq vIQoyHa'pu'. ~mIp'av
participants (4)
-
Alan Anderson -
Ed Bailey -
mayqel qunenoS -
Steven Boozer